Jinekolojik kanser taramaları, kadın kanserlerinin erken teşhisi için yapılan düzenli kontrol ve testlerdir. Bursa’da Op. Dr. Olcay İlhan, jinekolojik kanser taramalarında uzman hizmet sunmaktadır.
Jinekolojik Kanser Taraması Neden Önemli?
Jinekolojik kanserler erken evrede teşhis edildiğinde tedavi başarısı çok yüksektir. Düzenli taramalar sayesinde kanser henüz belirti vermeden veya erken evrede yakalanabilir. Erken tanı hayat kurtarır.
Taranması Gereken Jinekolojik Kanserler
- Rahim ağzı kanseri (Serviks)
- Rahim kanseri (Endometrium)
- Yumurtalık kanseri (Over)
- Vulva kanseri
- Meme kanseri
Rahim Ağzı Kanseri Taraması
Rahim ağzı kanseri taranabilir ve önlenebilir tek jinekolojik kanserdir.
Smear Testi (Pap Smear):
- 21 yaşından itibaren başlanır
- 21-29 yaş: 3 yılda bir
- 30-65 yaş: 5 yılda bir (HPV testi ile)
- 65 yaş üstü: Son testler normalse sonlandırılabilir
HPV Testi:
- 30 yaşından itibaren smear ile birlikte
- Yüksek riskli HPV tiplerini tespit eder
- 5 yılda bir tekrarlanır
Rahim Kanseri Taraması
Genel toplum taraması önerilmez, ancak risk grubundakiler izlenmeli:
Risk Faktörleri:
- Lynch sendromu (HNPCC)
- Obezite
- PCOS
- Tamoksifen kullanımı
- Menopoz sonrası kanama
Tarama Yöntemleri:
- Transvajinal ultrasonografi
- Endometrial biyopsi
- Lynch sendromunda yıllık tarama
Yumurtalık Kanseri Taraması
Genel toplumda etkili tarama yöntemi yoktur, yüksek riskli kadınlar izlenmeli:
Yüksek Risk Grubu:
- BRCA1/BRCA2 mutasyonu taşıyıcıları
- Ailede yumurtalık kanseri öyküsü
- Lynch sendromu
Yüksek Riskte Tarama:
- 6 ayda bir transvajinal ultrasonografi
- 6 ayda bir CA-125
- 35-40 yaşında risk azaltıcı cerrahi düşünülmeli
Meme Kanseri Taraması
Mamografi:
- 40 yaşından itibaren yılda bir
- Meme kanseri erken tanısında altın standart
Kendi Kendine Muayene:
- Her ay adet sonrası
- Değişiklikleri fark etmek için
Klinik Muayene:
- Yılda bir doktor kontrolü
Genetik Tarama
BRCA1/BRCA2 Testi:
- Ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü varsa
- Erken yaşta kanser öyküsü
- Pozitif sonuçta yoğun tarama veya koruyucu cerrahi
Lynch Sendromu Testi:
- Ailede kolon veya rahim kanseri öyküsü
- Pozitif sonuçta yıllık endometrial biyopsi
Tarama Takvimi
Yıllık:
- Jinekolojik muayene
- Pelvik ultrasonografi
- Mamografi (40 yaş üstü)
3 Yılda Bir (21-29 yaş):
- Smear testi
5 Yılda Bir (30-65 yaş):
- Smear + HPV testi
Risk Grubunda:
- 6 ayda bir ultrason ve CA-125 (BRCA taşıyıcıları)
- Yıllık endometrial biyopsi (Lynch sendromu)
Bursa’da Jinekolojik Kanser Taraması
Op. Dr. Olcay İlhan, Bursa Özel Aritmi Osmangazi Hastanesi’nde jinekolojik kanser taramaları yapmaktadır. Risk değerlendirmesi ve kişiye özel tarama programı ile hastalarına erken tanı şansı sunmaktadır.
Yılda bir jinekolojik muayene, 3-5 yılda bir smear + HPV testi, 40 yaş üstü yıllık mamografi önerilir. Risk grubundakiler daha sık takip edilir.
Genel toplumda etkili tarama yöntemi yoktur. BRCA mutasyonu taşıyıcılarında 6 ayda bir ultrason ve CA-125 testi yapılır.
Ailede erken yaşta meme veya yumurtalık kanseri, birden fazla aile üyesinde kanser öyküsü varsa BRCA ve Lynch sendromu testleri önerilir.
