Yumurtalık kanseri, kadınlarda en ölümcül jinekolojik kanser türüdür. Erken evrede belirti vermemesi nedeniyle çoğu zaman ileri evrede teşhis edilir. Bu nedenle risk faktörlerini bilmek ve düzenli kontrolleri aksatmamak hayat kurtarır. Bursa’da jinekolojik onkolog olarak Op. Dr. Olcay İlhan, yumurtalık kanseri tanı ve tedavisinde uzmanlaşmış cerrahlar arasındadır.
Yumurtalık Kanseri Nedir?
Yumurtalık kanseri, yumurtalıkları oluşturan hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla gelişir. Her iki yumurtalıktan da kaynaklanabilir. En sık görülen tip epitelyal over kanseridir; tüm yumurtalık kanserlerinin %90’ını oluşturur.
Diğer tipler:
- Germ hücreli tümörler — genç kadınlarda daha sık, tedaviye iyi yanıt verir
- Stromal tümörler — hormon salgılayan hücrelerden gelişir
- Fallop tüpü kanseri — yumurtalık kanseriyle aynı protokolle tedavi edilir
Yumurtalık Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Yumurtalık kanseri “sessiz katil” olarak bilinir — erken evrede neredeyse hiç belirti vermez. Belirtiler genellikle tümör büyüdükçe ortaya çıkar:
Sık görülen belirtiler:
- Karın şişkinliği ve dolgunluk hissi
- Yemek yerken çabuk doyma
- Karın veya pelvik bölgede ağrı
- Sık idrara çıkma ihtiyacı
- Yorgunluk ve halsizlik
Daha az sık görülen belirtiler:
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Sindirim güçlüğü, bulantı
- Bel ağrısı
- Düzensiz vajinal kanama (özellikle menopoz sonrası)
Op. Dr. Olcay İlhan: “Yumurtalık kanserinin en tehlikeli özelliği, erken evrede belirti vermemesidir. Karın şişkinliği, pelvik ağrı gibi şikayetleri kronik sindirim sorunu olarak değerlendirip görmezden gelen kadınlar maalesef geç teşhis alıyor. Bu belirtiler 2 haftadan uzun sürüyorsa mutlaka bir jinekologa başvurulmalı.”
Yumurtalık Kanseri Risk Faktörleri
Riski artıran faktörler:
- Yaş — 50 yaş üstü kadınlarda risk belirgin şekilde artar
- Aile öyküsü — annede veya kız kardeşte yumurtalık/meme kanseri
- BRCA1/BRCA2 mutasyonu — yaşam boyu risk %40-60’a ulaşır
- Hiç doğum yapmamış olmak — gebelik ve emzirme koruyucudur
- Endometriozis — özellikle açık hücreli ve endometrioid tip riskini artırır
- Obezite — hormonal denge bozukluğu üzerinden risk artışı
- Hormon replasman tedavisi — uzun süreli kullanımda hafif risk artışı
Riski azaltan faktörler:
- Oral kontraseptif kullanımı (5+ yıl)
- Doğum ve emzirme
- Tüp ligasyonu
- BRCA mutasyonu taşıyıcılarında profilaktik ooforektomi
Yumurtalık Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Yumurtalık kanserini erken evrede saptayacak güvenilir bir tarama testi henüz mevcut değildir. Teşhis genellikle şu yollarla konur:
1. Pelvik Ultrason
İlk başvurulan görüntüleme yöntemidir. Yumurtalıkta kitle, karmaşık kistik yapı veya asit (karın sıvısı) saptanabilir.
2. CA-125 Tümör Markırı
Yumurtalık kanseri hücrelerinin salgıladığı bir proteindir. Tek başına tanı koydurucudeğildir — endometriozis, miyom ve enfeksiyonda da yükselebilir. Ultrasonla birlikte değerlendirilir.
3. MRI veya BT
Kitlenin boyutu, yayılımı ve komşu organlara ilişkisi değerlendirilir.
4. HE4 Tümör Markırı
CA-125’e ek olarak kullanılır. İkisinin birlikte yorumlanması (ROMA skoru) teşhis doğruluğunu artırır.
5. Kesin Teşhis: Cerrahi
Yumurtalık kanserinin kesin tanısı cerrahiyle konur. Alınan dokunun patolojik incelemesi hem tanıyı hem de evreyi belirler.
Yumurtalık Kanseri Evreleri
| Evre | Tanım | 5 Yıllık Sağkalım |
|---|---|---|
| Evre 1 | Yumurtalıkla sınırlı | %90+ |
| Evre 2 | Pelvik yayılım | %70-80 |
| Evre 3 | Karın içi yayılım | %30-40 |
| Evre 4 | Uzak organ metastazı | %15-20 |
Vakaların %70’i Evre 3-4’te teşhis edilir — bu nedenle erken teşhis kritiktir.
Yumurtalık Kanseri Tedavisi
Cerrahi
Yumurtalık kanseri tedavisinin temel taşı cerrahidir. Optimal sitoredüksiyon — tüm görünür tümör dokusunun çıkarılması — en önemli prognostik faktördür.
Standart cerrahi; histerektomi, bilateral salpingo-ooforektomi, omentektomi ve lenf nodu diseksiyonunu kapsar. İleri vakalarda diyafram yüzeyi, karaciğer ve bağırsak da cerrahi kapsamına girebilir.
Uygun vakalarda laparoskopik (kapalı) cerrahi uygulanabilir.
Kemoterapi
Cerrahi sonrası standart protokol karboplatin + paklitaksel kombinasyonudur. Genellikle 6 kür uygulanır.
Hedefli Tedaviler
- Bevacizumab — damar oluşumunu engeller
- PARP inhibitörleri (olaparib, niraparib) — BRCA mutasyonu taşıyıcılarında idame tedavisi olarak kullanılır
HIPEC
İleri evre vakalarda sitoredüktif cerrahi sonrası sıcak kemoterapi (HIPEC) uygulanabilir. Karın içi ısıtılmış kemoterapi, mikroskopik tümör hücrelerini hedef alır.
Yumurtalık Kisti ile Yumurtalık Kanseri Arasındaki Fark
Yumurtalık kisti çoğunlukla iyi huyludur ve kendiliğinden geçebilir. Yumurtalık kanseri ise malign bir tümördür. Ayrımı ultrason ve tümör markırları yardımıyla deneyimli bir jinekolog yapabilir.
Şüpheli bir kist için beklemek yerine değerlendirme yaptırmak önemlidir.
Bursa’da Yumurtalık Kanseri Tedavisi
Op. Dr. Olcay İlhan, Bursa’da jinekolojik onkoloji uzmanı olarak yumurtalık kanseri cerrahisi yapmaktadır. Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi Yeterlilik Belgesi’ne sahip olan Op. Dr. İlhan, Bursa Özel Arıtmı Osmangazi Hastanesi’nde optimal sitoredüksiyon dahil tüm jinekolojik kanser cerrahilerini uygulamaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Yumurtalık kanseri belirtileri nelerdir?
Karın şişkinliği, pelvik ağrı, çabuk doyma, sık idrara çıkma ve yorgunluk en sık görülen belirtilerdir. Erken evrede çoğunlukla belirti vermez.
Yumurtalık kanseri ile yumurtalık kisti aynı şey midir?
Hayır. Yumurtalık kisti çoğunlukla iyi huyludur ve kendiliğinden geçebilir. Yumurtalık kanseri ise malign bir tümördür. Ayrımı ultrason ve tümör markırlarıyla deneyimli bir jinekolog yapabilir.
CA-125 yüksekliği her zaman kanser anlamına gelir mi?
Hayır. CA-125; endometriozis, miyom, pelvik enfeksiyon ve hatta adet döneminde de yükselebilir. Tek başına tanı koydurucudeğildir, ultrasonla birlikte değerlendirilmelidir.
BRCA mutasyonu varsa ne yapmalıyım?
BRCA1/BRCA2 mutasyonu taşıyıcılarında yumurtalık kanseri riski %40-60’a ulaşır. Risk azaltıcı cerrahi (profilaktik salpingo-ooforektomi) dahil tüm seçenekler için bir jinekolojik onkoloji uzmanına başvurulması önerilir.
Yumurtalık kanseri tedavi edilebilir mi?
Erken evrede (Evre 1) teşhis edilen yumurtalık kanserinde 5 yıllık sağkalım oranı %90’ın üzerindedir. İleri evrede bile güncel kemoterapi ve cerrahi protokollerle anlamlı sağkalım elde edilebilir.
Bursa’da yumurtalık kanseri ameliyatı nerede yapılır?
Op. Dr. Olcay İlhan, Bursa Özel Arıtmı Osmangazi Hastanesi’nde yumurtalık kanseri cerrahisi yapmaktadır. Randevu için 0541 132 42 28 numaralı hattı arayabilirsiniz.